جستجو پیشرفته محصولات
0
سبد خرید خالی است.
ورود و ثبت نام
ورود و ثبت نام

ربات یاسکاوا Yaskawa Motoman؛ انواع، کاربردها و راهنمای خرید

ربات یاسکاوا Yaskawa Motoman؛ انواع، کاربردها و راهنمای خرید

فهرست مطالب

◼  ۱. ربات یاسکاوا چیست؟

◼  ۲. تفاوت یاسکاوا و موتومن

◼  ۳. اجزای سیستم رباتیک یاسکاوا

◼  ۴. انواع ربات یاسکاوا

◼  ۵. جدول مقایسه خانواده‌های اصلی

◼  ۶. کاربردها در صنایع مختلف

◼  ۷. کنترلرهای ربات یاسکاوا

◼  ۸. برنامه‌نویسی و راه‌اندازی

◼  ۹. قیمت ربات یاسکاوا

◼  ۱۰. خرید ربات نو یا دست دوم

◼  ۱۱. معیارهای انتخاب مدل مناسب

◼  ۱۲. مزایا و محدودیت‌ها

◼  ۱۳. سرویس و نگهداری

◼  ۱۴. امکان‌سنجی و مراحل اجرای پروژه

۱  ربات یاسکاوا چیست؟

ربات یاسکاوا یکی از شناخته‌شده‌ترین تجهیزات مورد استفاده در اتوماسیون صنعتی است. این ربات‌ها برای انجام فرایندهایی مانند جوشکاری، جابه‌جایی قطعات، مونتاژ، بسته‌بندی، پالت‌گذاری، ماشین‌کاری، رنگ‌کاری، برش، بارگذاری دستگاه‌ها و کنترل کیفیت به کار می‌روند.

ربات‌های صنعتی این شرکت معمولاً با نام تجاری MOTOMAN یا «موتومن» شناخته می‌شوند. یاسکاوا نخستین ربات تمام‌الکتریکی MOTOMAN-L10 را در سال ۱۹۷۷ معرفی کرد و امروزه راهکارهای رباتیک این برند در صنایع خودروسازی، قطعه‌سازی، الکترونیک، غذایی، دارویی، لجستیک، تجهیزات پزشکی و بسیاری از خطوط تولید استفاده می‌شوند.

تنوع مدل‌ها، سرعت مناسب، دقت تکرارپذیری، قابلیت اتصال به تجهیزات جانبی و وجود مدل‌های تخصصی برای فرایندهای مختلف باعث شده است ربات‌های Yaskawa Motoman یکی از گزینه‌های اصلی برای مکانیزه‌کردن خطوط تولید باشند.

ربات یاسکاوا در یک نگاه

•  برند سازنده: Yaskawa Electric Corporation

•  نام تجاری ربات‌ها: MOTOMAN

•  کاربردهای اصلی: جوشکاری، جابه‌جایی، مونتاژ، بسته‌بندی، پالت‌گذاری، رنگ‌کاری و ماشین‌تندینگ

•  خانواده‌های مهم: GP، AR، SP، PL، MPX، HC، MPP، SG/MYS و NEX

•  کنترلرهای رایج: YRC1000، YRC1000micro، DX200، DX100 و FS100

 

۲  تفاوت یاسکاوا و موتومن چیست؟

یاسکاوا یا YASKAWA نام شرکت تولیدکننده است و MOTOMAN نام تجاری بخش ربات‌های صنعتی این شرکت محسوب می‌شود. بنابراین عبارت‌های «ربات یاسکاوا»، «ربات موتومن» و «ربات یاسکاوا موتومن» معمولاً به یک خانواده محصول اشاره می‌کنند.

در بازار ممکن است نام‌هایی مانند Yaskawa Robot، Motoman Robot یا بازوی رباتیک یاسکاوا را مشاهده کنید. هنگام خرید، بهتر است علاوه بر نام سری، مدل دقیق بازو، نسل کنترلر، سال ساخت و تجهیزات همراه دستگاه نیز بررسی شود.

۳  اجزای اصلی یک سیستم رباتیک یاسکاوا

جزء سیستم وظیفه و کاربرد
بازوی رباتیک یا Manipulator مجموعه مکانیکی شامل مفاصل، محورها، سرووموتورها و گیربکس‌ها.
کنترلر ربات مدیریت حرکت محورها، اجرای برنامه و ارتباط با تجهیزات خط.
تیچ پندنت پنل دستی برای برنامه‌نویسی، ثبت نقاط، عیب‌یابی و کنترل ربات.
ابزار انتهای بازو گریپر، تورچ جوشکاری، گان جوش نقطه‌ای، ابزار رنگ، مکنده یا تجهیزات ماشین‌کاری.
تابلو برق و تجهیزات ارتباطی شامل تغذیه، رله‌ها، I/O، شبکه‌های صنعتی و ارتباط با PLC.
سنسورها و بینایی ماشین برای تشخیص قطعه، کنترل موقعیت، اندازه‌گیری و کنترل کیفیت.
تجهیزات ایمنی فنس، درب ایمنی، لایت‌کرتین، اسکنر، استاپ اضطراری و سیستم‌های اینترلاک.
محور خارجی پوزیشنر، میز گردان، ریل حرکتی یا تجهیزات هماهنگ‌شونده با ربات.

 

برنامه‌نویس با استفاده از تیچ پندنت، نقاط حرکتی، سرعت، مسیر، شرایط ورودی و خروجی و فرمان‌های فرایندی را تعریف می‌کند. در برخی ربات‌های همکار یاسکاوا امکان Direct Teaching نیز وجود دارد و اپراتور می‌تواند با هدایت مستقیم بازوی ربات، نقاط حرکتی را ثبت کند.

۴  انواع ربات یاسکاوا

ربات‌های یاسکاوا بر اساس کاربرد، ظرفیت حمل بار، طول دسترسی، تعداد محور، سرعت، شرایط محیطی و نوع نصب در خانواده‌های مختلف عرضه می‌شوند. در ادامه، مهم‌ترین سری‌های ربات یاسکاوا معرفی شده‌اند.

۴-۱  ربات‌های جابه‌جایی و مونتاژ سری GP

سری GP از پرکاربردترین ربات‌های صنعتی یاسکاوا است. این ربات‌ها برای جابه‌جایی قطعات، مونتاژ، Pick and Place، بسته‌بندی، بارگذاری دستگاه CNC، تزریق پلاستیک، انتقال قطعات و عملیات عمومی خط تولید مناسب هستند.

مدل‌های این سری از ربات‌های کوچک مانند GP4 و GP7 آغاز می‌شوند و تا مدل‌های سنگین مانند GP600 ادامه دارند. برای نمونه، GP12 ظرفیت حمل ۱۲ کیلوگرم و دسترسی افقی حدود ۱۴۴۰ میلی‌متر دارد.

کاربردهای متداول:

  • مونتاژ و جابه‌جایی قطعات
  • بارگذاری و تخلیه دستگاه CNC
  • Pick and Place و بسته‌بندی
  • ماشین‌کاری و پرداخت‌کاری
  • تزریق پلاستیک و کنترل کیفیت

۴-۲  ربات جوشکاری یاسکاوا سری AR

سری AR به‌طور تخصصی برای جوشکاری قوس الکتریکی طراحی شده است. طراحی باریک بازو، امکان عبور کابل‌ها و شیلنگ‌های جوشکاری، سرعت بالا و دسترسی مناسب به زوایای پیچیده، این سری را برای خطوط جوشکاری صنعتی مناسب کرده است.

مدل‌هایی مانند AR700، AR900، AR1440، AR1730، AR2010 و AR3120 برای ابعاد مختلف قطعات قابل انتخاب هستند.

کاربردهای متداول:

  • جوشکاری MIG، MAG و TIG
  • جوشکاری قطعات خودرو و شاسی
  • جوشکاری مخازن و سازه‌های فلزی
  • تجهیزات کشاورزی و قطعات صنعتی تیراژ بالا

۴-۳  ربات جوش نقطه‌ای سری SP

ربات‌های سری SP برای جوشکاری نقطه‌ای، به‌ویژه در صنعت خودرو و تولید بدنه‌های فلزی، طراحی شده‌اند. این مدل‌ها معمولاً ظرفیت حمل بالاتری دارند؛ زیرا باید گان جوشکاری، کابل‌ها و تجهیزات جانبی سنگین را حمل کنند.

مدل‌های SP80 تا SP235 در خانواده محصولات این سری قرار می‌گیرند.

کاربردهای متداول:

  • جوش نقطه‌ای بدنه خودرو
  • مونتاژ ورق‌های فلزی
  • تولید درب و قطعات بدنه
  • خطوط تولید لوازم خانگی و محفظه‌های فلزی

۴-۴  ربات پالتایزر یاسکاوا سری PL

سری PL برای پالت‌گذاری، دی‌پالت‌گذاری، جابه‌جایی کارتن، کیسه و محصولات سنگین طراحی شده است. این ربات‌ها معمولاً چهار یا پنج محور دارند و به دلیل ساختار ویژه خود می‌توانند بارهای سنگین را با سرعت مناسب روی پالت بچینند.

مدل‌های اصلی این خانواده شامل PL80، PL190، PL320، PL500 و PL800 هستند و ظرفیت اسمی آن‌ها از ۸۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم متغیر است.

کاربردهای متداول:

  • چیدن کارتن و کیسه روی پالت
  • دی‌پالت‌گذاری
  • انتهای خطوط تولید
  • انبارداری خودکار و سورتینگ سفارش‌ها
  • صنایع غذایی، نوشیدنی، سیمان و سرامیک

۴-۵  ربات رنگ‌کاری یاسکاوا سری MPX

ربات‌های سری MPX برای رنگ‌کاری، پاشش مواد، پوشش‌دهی و برخی عملیات Dispensing طراحی شده‌اند. شکل بازو، حرکت نرم و طراحی مناسب برای محیط‌های رنگ‌کاری، امکان ایجاد پوشش یکنواخت روی قطعات را فراهم می‌کند.

خانواده MPX شامل مدل‌هایی مانند MPX1150، MPX1400، MPX1950، MPX2600، MPXL2600 و MPX3500 است.

کاربردهای متداول:

  • رنگ‌کاری قطعات خودرو و پلاستیکی
  • پوشش‌دهی قطعات فلزی
  • اعمال چسب و درزگیر
  • پاشش پودر و رنگ‌کاری قطعات چوبی

۴-۶  ربات همکار یاسکاوا سری HC

ربات‌های سری HC یا Human Collaborative برای همکاری نزدیک‌تر انسان و ربات طراحی شده‌اند. این ربات‌ها قابلیت محدودسازی نیرو و توان دارند و در پروژه‌هایی که ارزیابی ریسک اجازه دهد، می‌توانند بدون فنس سنتی یا با تجهیزات ایمنی سبک‌تر استفاده شوند.

مدل‌های رایج این خانواده شامل HC10DTP، HC20DTP و HC30PL با ظرفیت‌های ۱۰، ۲۰ و ۳۰ کیلوگرم هستند. حذف فنس همواره به نتیجه ارزیابی ریسک وابسته است.

کاربردهای متداول:

  • پالت‌گذاری مشارکتی
  • بارگذاری دستگاه CNC
  • مونتاژ در کنار اپراتور
  • بسته‌بندی، پیچ‌کاری و کنترل کیفیت
  • جوشکاری مشارکتی و آموزش

۴-۷  ربات دلتا یاسکاوا سری MPP

ربات‌های دلتا سری MPP برای عملیات بسیار سریع Pick and Place، بسته‌بندی و جابه‌جایی محصولات سبک طراحی شده‌اند. این ربات‌ها معمولاً در بالای نوار نقاله نصب می‌شوند.

مدل MPP3S با ظرفیت کامل ۳ کیلوگرم، برای سیکل‌های بسیار سریع و تکرارپذیر طراحی شده است.

کاربردهای متداول:

  • بسته‌بندی شکلات و شیرینی
  • سورتینگ محصولات غذایی
  • بسته‌بندی دارویی
  • مونتاژ قطعات الکترونیکی
  • انتقال سریع محصول از نوار نقاله

۴-۸  ربات‌های SCARA سری SG و MYS

ربات‌های SCARA برای مونتاژ سریع، پیچ‌کاری، جابه‌جایی قطعات کوچک، تزریق چسب و کار روی سطوح افقی مناسب هستند. این ربات‌ها نسبت به مدل‌های شش‌محوره فضای کمتری اشغال می‌کنند.

مدل‌هایی مانند SG400، SG650، MYS450F، MYS650LF و MYS850LF در این گروه قرار می‌گیرند.

کاربردهای متداول:

  • مونتاژ برد الکترونیکی
  • پیچ‌کاری و قطعه‌گذاری
  • تست محصول و تزریق چسب
  • بسته‌بندی قطعات کوچک

۴-۹  ربات تطبیق‌پذیر MOTOMAN NEXT

سری MOTOMAN NEXT نسل جدیدی از ربات‌های یاسکاوا است که برای انجام فرایندهای پیچیده‌تر و سازگاری بهتر با تغییرات محیط طراحی شده است. این خانواده برای پروژه‌های متکی بر بینایی ماشین، تصمیم‌گیری پیشرفته و شرایط متغیر مناسب است.

مدل‌های NEX7، NEX10، NEX20 و NEX35 با ظرفیت‌های اسمی ۷ تا ۳۵ کیلوگرم عرضه می‌شوند.

کاربردهای متداول:

  • اتوماسیون هوشمند
  • تشخیص و انتخاب قطعات متغیر
  • کاربردهای مبتنی بر بینایی ماشین
  • فرایندهای نیازمند تطبیق با محیط

۴-۱۰  ربات‌های دو بازو و مدل‌های تخصصی

یاسکاوا علاوه بر مدل‌های متداول، ربات‌های دو بازو و مدل‌های تخصصی برای شبیه‌سازی بهتر حرکات انسان، کار در فضاهای محدود، جابه‌جایی بارهای بسیار سنگین و بارگذاری پرس تولید می‌کند.

خانواده‌های SDA و SIA برای عملیات مونتاژ و جابه‌جایی، مدل‌های PH برای بارگذاری پرس و مدل‌هایی مانند MH900 برای بارهای بسیار سنگین کاربرد دارند.

کاربردهای متداول:

  • مونتاژ دو دستی
  • کار در فضاهای محدود
  • بارگذاری پرس
  • جابه‌جایی بارهای بسیار سنگین

۵  جدول مقایسه خانواده‌های اصلی ربات یاسکاوا

سری کاربرد اصلی ظرفیت تقریبی صنایع و فرایندهای مناسب
GP جابه‌جایی، مونتاژ و ماشین‌تندینگ تقریباً ۴ تا ۶۰۰ کیلوگرم خطوط عمومی، CNC، تزریق پلاستیک و بسته‌بندی
AR جوشکاری قوسی تقریباً ۶ تا ۲۵ کیلوگرم قطعه‌سازی، سازه فلزی، خودرو و تجهیزات کشاورزی
SP جوشکاری نقطه‌ای تقریباً ۸۰ تا ۲۳۵ کیلوگرم بدنه خودرو و قطعات ورق‌کاری
PL پالت‌گذاری و لجستیک تقریباً ۸۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم انتهای خطوط تولید و انبارداری
MPX رنگ‌کاری و پوشش‌دهی تقریباً ۵ تا ۱۵ کیلوگرم خودرو، پلاستیک، فلز و لوازم خانگی
HC همکاری انسان و ربات تقریباً ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم مونتاژ، پالت‌گذاری و ماشین‌تندینگ
MPP Pick and Place سریع تا حدود ۳ کیلوگرم غذا، دارو و بسته‌بندی سریع
SG / MYS مونتاژ سریع SCARA تقریباً ۳ تا ۱۰ کیلوگرم الکترونیک، پیچ‌کاری و قطعات کوچک
NEX اتوماسیون تطبیق‌پذیر تقریباً ۷ تا ۳۵ کیلوگرم پروژه‌های هوشمند و مبتنی بر بینایی ماشین

 

نکته: ظرفیت‌ها و مدل‌ها ممکن است با اضافه‌شدن محصولات جدید یا توقف تولید برخی مدل‌ها تغییر کنند. برای انتخاب نهایی باید کاتالوگ همان مدل و محدودیت‌های بار، مرکز ثقل و ممان اینرسی بررسی شود.

۶  کاربرد ربات یاسکاوا در صنایع مختلف

۶-۱  صنعت خودروسازی

جوشکاری نقطه‌ای، جوشکاری قوسی، رنگ‌کاری، جابه‌جایی بدنه، تزریق چسب، مونتاژ قطعات و بارگذاری خطوط پرس.

۶-۲  صنایع فلزی و قطعه‌سازی

جوشکاری، برش، سنگ‌زنی، پرداخت‌کاری، ماشین‌کاری و جابه‌جایی قطعات سنگین.

۶-۳  صنایع غذایی و نوشیدنی

جابه‌جایی محصول، بسته‌بندی، سورتینگ، چیدمان کارتن و انتقال محصول انتهای خط.

۶-۴  صنایع دارویی و بهداشتی

بسته‌بندی، سورتینگ، جابه‌جایی محصول و کنترل کیفیت با توجه به الزامات نظافت و سطح حفاظت.

۶-۵  صنایع الکترونیک

مونتاژ قطعات، تست، پیچ‌کاری، لحیم‌کاری، چسب‌زنی و انتقال بردهای الکترونیکی.

۶-۶  انبار و لجستیک

پالت‌گذاری، دی‌پالت‌گذاری، جابه‌جایی کارتن، سورتینگ و آماده‌سازی سفارش‌ها.

۶-۷  تزریق پلاستیک

خارج‌کردن قطعه از دستگاه، جداکردن زائده، کنترل قطعه و انتقال به مرحله بعد.

۶-۸  ماشین‌کاری CNC

قرار دادن قطعه خام در دستگاه، خارج‌کردن قطعه نهایی و انتقال برای شست‌وشو، اندازه‌گیری یا مرحله بعد.

۷  کنترلرهای ربات یاسکاوا

کنترلر وظیفه مدیریت حرکت محورها، اجرای برنامه‌ها، پردازش ورودی و خروجی‌ها و ارتباط ربات با تجهیزات خط تولید را بر عهده دارد. نوع کنترلر بر امکانات نرم‌افزاری، شبکه‌های صنعتی، سرعت پردازش و دسترسی به قطعات اثر می‌گذارد.

کنترلر معرفی و نکات مهم
YRC1000 کنترلر اصلی بسیاری از ربات‌های جدید MOTOMAN؛ مناسب برای حرکات سریع، کنترل ربات و محورهای خارجی و ارتباط با تجهیزات اتوماسیون.
YRC1000micro نسخه فشرده‌تر کنترلر برای ربات‌های کوچک‌تر یا پروژه‌هایی با محدودیت فضای تابلو.
DX200 کنترلر نسل قبلی که هنوز در بسیاری از ربات‌های صنعتی و سیستم‌های دست دوم استفاده می‌شود.
DX100 کنترلر قدیمی‌تر با کاربرد گسترده در ربات‌های نسل قبل؛ هنگام خرید دست دوم باید وضعیت قطعات و امکانات آن بررسی شود.
FS100 کنترلر فشرده برای برخی ربات‌های کوچک، سریع یا کاربردهای خاص.

 

۸  برنامه‌نویسی و راه‌اندازی ربات یاسکاوا

برنامه‌نویسی ربات یاسکاوا معمولاً از طریق تیچ پندنت انجام می‌شود. برنامه شامل نقاط حرکتی، نوع حرکت، سرعت، شرایط منطقی، تایمرها، ورودی و خروجی‌ها و فرمان‌های مخصوص فرایند است.

  • تعریف نقاط و مسیرهای حرکتی به‌صورت دستی
  • برنامه‌نویسی حرکات مفصلی، خطی و دایره‌ای
  • برنامه‌نویسی آفلاین و شبیه‌سازی
  • اتصال به PLC و شبکه‌های صنعتی
  • اتصال به دوربین و سیستم بینایی ماشین
  • تعریف و هماهنگ‌سازی محور خارجی
  • برنامه‌نویسی جوشکاری و پارامترهای فرایندی
  • Direct Teaching در مدل‌های همکار
  • استفاده از Standard Pendant یا Smart Pendant

انتخاب روش برنامه‌نویسی به مدل ربات، نوع کنترلر، پیچیدگی پروژه، تعداد تنوع قطعات و نحوه ارتباط با سایر تجهیزات خط وابسته است.

۹  قیمت ربات یاسکاوا

قیمت ربات یاسکاوا عدد ثابتی ندارد. در بیشتر صفحات رسمی محصولات جدید، قیمت به‌صورت عمومی درج نمی‌شود و مشتری باید بر اساس مدل، تجهیزات و مشخصات پروژه درخواست استعلام قیمت ارسال کند.

قیمت نهایی یک سیستم رباتیک ممکن است از قیمت خود بازوی ربات بیشتر باشد؛ زیرا یک پروژه کامل به کنترلر، تیچ پندنت، گریپر یا تورچ، تجهیزات ایمنی، تابلو برق، سنسور، دوربین، فیکسچر، برنامه‌نویسی و نصب نیاز دارد.

۹-۱  عوامل مؤثر بر قیمت ربات یاسکاوا

عامل تأثیر بر قیمت
مدل و سری ربات مدل‌های تخصصی، سنگین یا دارای دسترسی بیشتر معمولاً قیمت بالاتری دارند.
ظرفیت حمل و طول دسترسی افزایش Payload و Reach معمولاً هزینه بازو و تجهیزات را افزایش می‌دهد.
نوع کنترلر و تیچ پندنت نسل کنترلر، امکانات نرم‌افزاری و سلامت پندنت در قیمت مؤثر است.
نو یا دست دوم بودن سال ساخت، ساعات کارکرد و وضعیت بازسازی اختلاف قیمت قابل توجهی ایجاد می‌کند.
ابزار انتهای بازو گریپر، تورچ، گان جوش، مکنده و ابزارهای سفارشی بخشی از هزینه پروژه هستند.
تجهیزات جانبی بینایی ماشین، پوزیشنر، ریل حرکتی، فیکسچر و تجهیزات ایمنی.
خدمات مهندسی طراحی، برنامه‌نویسی، نصب، راه‌اندازی، آموزش و پشتیبانی.
هزینه واردات نرخ ارز، حمل، بیمه، عوارض و هزینه‌های تأمین در ایران.

 

۹-۲  نمونه قیمت‌های ثبت‌شده برای تجهیزات کارکرده یا نمایشی

مدل نمونه نوع دستگاه قیمت نمونه اعلام‌شده
MA1900 + DX100 ربات جوشکاری Certified Pre-Owned حدود ۲۱٬۹۱۸ دلار
MH50 II + DX200 ربات جابه‌جایی حدود ۳۲٬۶۳۲ دلار
MPP3H + FS100 ربات دلتا حدود ۳۰٬۰۳۸ دلار
MPX3500 + DX200 ربات رنگ‌کاری نمایشی حدود ۶۸٬۴۵۷ دلار

 

توضیح مهم درباره قیمت‌ها

•  قیمت‌های فوق مربوط به نمونه‌های مشخص، موجودی محدود و شرایط فروش ثبت‌شده بوده‌اند.

•  این ارقام قیمت ثابت مدل‌ها نیستند و ممکن است در هر زمان تغییر کنند.

•  قیمت سلول کامل رباتیک با قیمت بازو و کنترلر متفاوت است.

•  برای اعلام قیمت دقیق باید مشخصات قطعه، فرایند، سرعت، فضای نصب و تجهیزات جانبی بررسی شود.

 

۹-۳  قیمت ربات یاسکاوا در ایران

  • قیمت خرید خارجی دستگاه
  • نرخ ارز در زمان خرید
  • هزینه حمل بین‌المللی و بیمه
  • حقوق و عوارض گمرکی
  • حمل داخلی و جابه‌جایی
  • بازبینی، سرویس یا بازسازی
  • نصب و راه‌اندازی
  • ساخت فیکسچر و گریپر
  • برنامه‌نویسی و آموزش
  • تجهیزات ایمنی

به همین دلیل برای اعلام قیمت دقیق، ابتدا باید کاربرد، وزن قطعه، ابعاد محیط، سرعت مورد نیاز و تجهیزات جانبی پروژه مشخص شود.

۱۰  ربات نو بهتر است یا ربات دست دوم؟

نوع خرید مزایا محدودیت‌ها
ربات نو فناوری و کنترلر جدیدتر، ریسک خرابی کمتر، دسترسی بهتر به به‌روزرسانی، امکان انتخاب دقیق آپشن‌ها و گارانتی معتبرتر. هزینه اولیه بالاتر و احتمال زمان تحویل طولانی‌تر.
ربات دست دوم قیمت اولیه پایین‌تر، زمان تحویل کوتاه‌تر، مناسب برای شروع اتوماسیون و خطوط با تیراژ متوسط. نیاز به کارشناسی دقیق، احتمال فرسودگی، محدودیت قطعات و نبود گارانتی کامل.

 

۱۰-۱  چک‌لیست بررسی ربات دست دوم

□  سلامت مکانیکی محورها و میزان لقی گیربکس‌ها

□  صدای سرووموتورها و وضعیت ترمزها

□  سلامت کابل‌های داخلی و کابل رابط کنترلر

□  وضعیت باتری انکودر و بکاپ پارامترها

□  سلامت تیچ پندنت، نمایشگر و کلیدها

□  نسخه نرم‌افزار و گزینه‌های نصب‌شده روی کنترلر

□  ساعات کارکرد و سابقه تعمیر

□  وجود فایل بکاپ، برنامه‌ها و مستندات

□  امکان تست دستگاه زیر بار

□  دسترسی به قطعات یدکی همان نسل

۱۱  معیارهای انتخاب مدل مناسب ربات یاسکاوا

۱. وزن واقعی بار — ظرفیت ربات باید مجموع وزن قطعه، گریپر، تورچ، کابل‌ها، سنسورها و اتصالات را پوشش دهد.

۲. مرکز ثقل و ممان اینرسی — کمتر بودن وزن از ظرفیت اسمی کافی نیست؛ مرکز ثقل و اینرسی باید در محدوده مجاز مدل باشد.

۳. طول دسترسی — تمام نقاط کاری، ارتفاع دستگاه، محل نصب و احتمال برخورد باید در چیدمان سه‌بعدی بررسی شوند.

۴. سرعت سیکل — توان حمل بار الزاماً به معنی تأمین سرعت تولید نیست؛ زمان ابزار و تجهیزات جانبی نیز مهم است.

۵. شرایط محیطی — گردوغبار، رطوبت، حرارت، مواد شیمیایی، پاشش آب، رنگ و تراشه روی انتخاب مدل اثر می‌گذارند.

۶. نوع نصب — نصب زمینی، دیواری، سقفی یا زاویه‌دار باید با مشخصات رسمی همان مدل سازگار باشد.

۷. کنترلر و ارتباطات — پروتکل ارتباط با PLC، دوربین، اینورتر و دستگاه CNC باید از ابتدا مشخص شود.

۸. تأمین قطعات یدکی — دسترسی به کابل، موتور، گیربکس، برد، فن، باتری و پندنت اهمیت زیادی دارد.

۹. خدمات و آموزش — برنامه‌نویسی، فیکسچر دقیق، مستندات و آموزش اپراتور برای عملکرد پایدار ضروری است.

۱۲  مزایا و محدودیت‌های استفاده از ربات صنعتی

دسته موارد اصلی
مزایا افزایش سرعت تولید؛ ثبات کیفیت؛ کاهش خطای انسانی؛ فعالیت چندشیفته؛ کاهش حضور در محیط خطرناک؛ کاهش ضایعات؛ اتصال به PLC و بینایی ماشین؛ توسعه‌پذیری خط.
محدودیت‌ها هزینه اولیه؛ نیاز به فیکسچر و مهندسی دقیق؛ نیاز به تکنسین متخصص؛ هزینه نگهداری و ابزار انتهای بازو؛ رعایت الزامات ایمنی؛ ریسک توقف خط در نبود قطعات.

 

تصمیم‌گیری درباره خرید ربات نباید فقط بر اساس قیمت بازوی ربات انجام شود. هزینه کل مالکیت، کاهش ضایعات، افزایش ظرفیت تولید، هزینه توقف خط و زمان بازگشت سرمایه باید هم‌زمان محاسبه شوند.

۱۳  سرویس و نگهداری ربات یاسکاوا

نگهداری منظم باعث کاهش توقف خط و افزایش عمر مفید ربات می‌شود. برنامه دقیق سرویس باید بر اساس مدل، کنترلر، ساعات کارکرد، شرایط محیطی و دفترچه فنی دستگاه تنظیم شود.

□  بازرسی ظاهری کابل‌ها و کانکتورها

□  کنترل نشتی روغن یا گریس

□  بررسی صدای غیرعادی محورها

□  کنترل لقی مکانیکی

□  بازرسی فن و فیلتر کنترلر

□  تهیه بکاپ منظم از برنامه‌ها و پارامترها

□  بررسی باتری‌های انکودر

□  کنترل پیچ‌های پایه ربات

□  بازرسی گریپر و ابزار انتهای بازو

□  بررسی تجهیزات ایمنی

□  ثبت و تحلیل خطاهای تکرارشونده

□  سرویس پوزیشنر و محورهای خارجی

۱۴  امکان‌سنجی و مراحل اجرای پروژه رباتیک

۱۴-۱  آیا ربات یاسکاوا برای کارخانه ما مناسب است؟

✓  فرایند تولید تکراری است.

✓  وزن قطعات برای اپراتور زیاد است.

✓  کیفیت دستی یکنواخت نیست.

✓  محیط کار خطرناک یا آلوده است.

✓  سرعت خط باید افزایش پیدا کند.

✓  کمبود نیروی متخصص وجود دارد.

✓  محصول در تیراژ بالا تولید می‌شود.

✓  ضایعات ناشی از خطای انسانی زیاد است.

✓  امکان تولید چندشیفته وجود دارد.

برای تصمیم‌گیری قطعی باید مطالعه امکان‌سنجی انجام شود. در این مطالعه، زمان سیکل، تعداد قطعات، هزینه نیروی انسانی، ضایعات، هزینه توقف، سرمایه اولیه و زمان بازگشت سرمایه بررسی می‌شوند.

۱۴-۲  مراحل اجرای پروژه

۱. بررسی فرایند فعلی

۲. جمع‌آوری اطلاعات قطعه و دستگاه‌ها

۳. محاسبه وزن، مرکز ثقل و سرعت سیکل

۴. انتخاب مدل مناسب ربات

۵. طراحی چیدمان سه‌بعدی

۶. انتخاب گریپر یا ابزار انتهای بازو

۷. طراحی فیکسچر

۸. طراحی سیستم ایمنی

۹. ساخت تابلو و تجهیزات ارتباطی

۱۰. برنامه‌نویسی ربات و PLC

۱۱. نصب و راه‌اندازی

۱۲. تست تولید

۱۳. آموزش اپراتور

۱۴. تحویل مستندات و بکاپ

۱۵. ارائه خدمات نگهداری

۱۵  سوالات متداول درباره ربات یاسکاوا

۱. ربات یاسکاوا ساخت کدام کشور است؟

یاسکاوا یک برند ژاپنی در حوزه تجهیزات اتوماسیون، سروو، درایو و رباتیک صنعتی است. ربات‌های صنعتی این شرکت با نام MOTOMAN شناخته می‌شوند.

۲. بهترین ربات یاسکاوا برای جوشکاری کدام است؟

برای جوشکاری قوسی معمولاً سری AR و برای جوشکاری نقطه‌ای سری SP بررسی می‌شود. انتخاب نهایی به ابعاد قطعه، نوع تورچ یا گان، وزن تجهیزات، دسترسی و سرعت تولید بستگی دارد.

۳. برای پالت‌گذاری از کدام ربات استفاده می‌شود؟

سری PL به‌طور تخصصی برای پالت‌گذاری طراحی شده است. برای بارهای سبک‌تر یا پروژه‌های مشارکتی، برخی مدل‌های GP و HC نیز قابل بررسی هستند.

۴. قیمت ربات یاسکاوا چقدر است؟

قیمت به مدل، ظرفیت، سال ساخت، کنترلر، ابزار انتهای بازو و تجهیزات پروژه بستگی دارد. بیشتر مدل‌های نو به‌صورت استعلامی قیمت‌گذاری می‌شوند.

۵. آیا می‌توان ربات یاسکاوا دست دوم خرید؟

بله؛ اما دستگاه باید از نظر مکانیکی، الکتریکی، کنترلر، کابل‌ها، بکاپ و ساعات کارکرد کارشناسی شود.

۶. آیا ربات همکار یاسکاوا به فنس نیاز ندارد؟

حذف فنس به نتیجه ارزیابی ریسک بستگی دارد. سرعت، وزن قطعه، نوع گریپر و شرایط محیط می‌توانند تجهیزات ایمنی تکمیلی را ضروری کنند.

۷. آیا ربات یاسکاوا به PLC متصل می‌شود؟

بله؛ با توجه به کنترلر و تجهیزات نصب‌شده، امکان تبادل سیگنال و اطلاعات میان ربات، PLC، دوربین، دستگاه CNC و سایر تجهیزات وجود دارد.

۸. ربات یاسکاوا چند محور دارد؟

بسیاری از مدل‌های عمومی و جوشکاری شش‌محوره‌اند؛ در عین حال مدل‌های چهارمحوره پالتایزر، SCARA، دلتا، هفت‌محوره و دو بازو نیز وجود دارند.

۹. عمر مفید ربات یاسکاوا چقدر است؟

عمر مفید به ساعات کارکرد، شرایط محیطی، بارگذاری، کیفیت نصب و نگهداری وابسته است. استفاده در محدوده مجاز و سرویس منظم نقش تعیین‌کننده دارد.

۱۰. آیا امکان تعمیر ربات یاسکاوا وجود دارد؟

بله؛ سرووموتورها، کابل‌ها، گیربکس‌ها، کنترلر، بردها، پندنت و بخش‌های مکانیکی قابل بررسی و تعمیر هستند.

۱۱. برای استعلام خرید چه اطلاعاتی لازم است؟

نوع عملیات، وزن و ابعاد قطعه، وزن ابزار، نقاط کاری، زمان سیکل، دستگاه‌های جانبی، شرایط محیط، محل نصب و ظرفیت تولید باید مشخص شوند.